Dr. Muhammet Özgehan
TR EN DE FR RU AR

Medikal Saç Ansiklopedisi

Uluslararası standartlarda dermatolojik patolojiler ve kanıta dayalı klinik rehberler.

KLİNİK REHBER & PATOLOJİ

Sistemik Enfeksiyonların Saç Tutulumu (Sekonder Sifilis / Frengi ve "Moth-eaten" Dökülme) – Tanı ve Tedavi Rehberi

Hazırlayan: Dr. Muhammet Özgehan | Türkiye Saç ve Saç Deri Hastalıkları Derneği

Bu rehber, Dr. Muhammet Özgehan tarafından güncel literatür eşliğinde derlenmiştir.

Sistemik Enfeksiyon Sekonder Sifilis Saç Dökülmesi Klinik İllüstrasyonu

📌 Hasta Bilgilendirme Bölümü: Bu Durum Ne Anlama Geliyor?

Cinsel yolla bulaşan sistemik bir enfeksiyon olan frenginin (sifilis) ikinci evresinde, vücudun genelinde görülen belirtilere ek olarak saçlı deride çok karakteristik bir saç dökülmesi tablosu ortaya çıkabilir.

  • Moth-Eaten (Güve Yemiş Gibi) Dökülme Nedir?: Saçlı deride, özellikle oksipital (ense) ve temporal (şakak) bölgelerde keskin sınırlı olmayan, bozuk para büyüklüğünde birden fazla küçük, dağınık saç dökülme odakları oluşur. Görüntü sanki güve yemiş bir kumaşa benzer.
  • Diğer Bulguları: Avuç içi ve ayak tabanlarında soluk kırmızı döküntüler, yaygın lenf bezi şişlikleri ve ağız içi lezyonlar eşlik edebilir.
  • Ne Yapmalı?: Bu tablo sistemik bir hastalığın habercisidir. Yerel saç tedavileri işe yaramaz; erken dönemde serolojik testler yapılmalı ve uzman gözetiminde penisilin tedavisi başlanmalıdır.

🩺 Hekimler İçin Klinik & Medikal Kılavuz

  • Etyoloji ve Patofizyoloji: Spiroket türü olan Treponema pallidum bakterisinin sistemik yayılımı. Kıl foliküllerini çevreleyen damarlarda endarterit ve buna bağlı iskemik/enflamatuar saç dökülmesi (non-skatrisyel alopesi).
  • Tanı Kriterleri ve Klinik Bulgular: Sekonder sifilis hastalarının yaklaşık %4-7'sinde görülen "moth-eaten" (güve yemiş gibi) tipte alopesi. Kaşların lateral kısmında dökülme eşlik edebilir. Serolojik olarak VDRL/RPR ve TPHA/TPPA pozitifliği.
  • Dermoskopi (Trikoskopi) Bulguları: Siyah nokta (kırık saç uçları) yokluğu, boş foliküler ostiumlar, korunmuş interfoliküler epidermis ve sarımsı-pembede zemin üzerinde telanjiyektatik damar paternleri.
  • Histopatolojik Tanı (Punch Biyopsisi):
    • Biyopsi Endikasyonu: Alopeci areata ile karışan atipik olgularda şüphelenildiğinde lezyondan 4 mm punch biyopsi alınır.
    • Patoloji: Perivasküler ve perifolküler alanda plazmositlerden zengin yoğun infiltrat (plazmosit infiltrasyonu sifilis için oldukça tipiktir) ve endarterit bulguları.
  • Güncel Tedavi Protokolleri:
    • Sistemik Tedavi: Benzatin Penisilin G 2.4 milyon ünite IM tek doz (sekonder evrede). Penisilin alerjisi olanlarda Doksisiklin veya Azitromisin. Tedaviyle birlikte saçlar birkaç ay içinde kendiliğinden tamamen geri çıkar (skarsızdır). Ayrıca klinik ve cerrahi değerlendirmeler için uzmanlık ve tedavi yaklaşımları incelenebilir.

Bilimsel Referanslar ve Kaynakça

  • Dai S, Wang H, Lin Z. Moth-eaten alopecia in secondary syphilis. Int J Infect Dis. 2019 May;82:6. doi: 10.1016/j.ijid.2019.02.023. Epub 2019 Feb 23. PMID: 30807867. PubMed Linki
  • Saraswat N, Tripathy DM, Kumar S, Ranjan E, Madakshira MG, Goel S. Malignant secondary syphilis presenting with rupioid lesions and moth-eaten alopecia. Indian J Sex Transm Dis AIDS. 2024 Jan-Jun;45(1):82-83. doi: 10.4103/ijstd.ijstd_73_23. Epub 2024 Jun 6. PMID: 38989088; PMCID: PMC11233054. PubMed Linki
  • Jordaan HF, Louw M. The moth-eaten alopecia of secondary syphilis. A histopathological study of 12 patients. Am J Dermatopathol. 1995 Apr;17(2):158-62. doi: 10.1097/00000372-199504000-00008. PMID: 8600781. PubMed Linki